“Tussen Zien en Staren is een duotentoonstelling van de Brugse kunstenaars Eva Maria Bouillon (BE, 1997) en Monique De Beun (SR, 1956). De tentoonstelling verzamelt vijf werken, verstilde taferelen gekenmerkt door een constante negotiatie tussen herkenning en bevreemding. De stilte waarin de werken zijn gehuld, zet de kijker in beweging en werpt hem op zichzelf terug.

Eva Maria Bouillon toont drie werken die zij de afgelopen drie jaar maakte tijdens en na haar studie fotografie aan LUCA School of Arts in Brussel. ‘House for Two’ toont het portret van een man en een vrouw. Met een vaste camera beschrijft Bouillon geduldig scènes die zich afspelen in de huiselijke sfeer. We zijn getuige van een reeks herkenbare en bevreemdende handelingen. Hij tuurt door het raam, zij doet hetzelfde wanneer hij even later zijn ontbijt neemt. Hij is het boek, zij de afwezige blik.

In ‘Please follow the family’ zien we dezelfde figuren terugkeren in eenzelfde zorgvuldig geënsceneerde, schilderachtige compositie. Hier hebben ze zich verzameld rond een rouwtafel en zijn ze in het gezelschap van anderen. Eenzelfde verstild, ritualistisch schouwspel van bewegingen, gebaren en blikken voltrekt zich.

‘House for Two’ en ‘Please follow the family’ delen dezelfde structuur. Beide films worden gekenmerkt door een juxtapositie van beelden. Die fragmentatie herinnert aan de diaprojectie, tot de vroege jaren 1990 een geliefkoosd medium voor kunstenaars, zoals bv. James Coleman, om thema’s als perceptie, herinnering en cognitie te betrachten. Door die discontinuïteit ziet de toeschouwer zich in een netwerk van spanningen en ‘open’ relaties geworpen dat voorbijgaat aan elk narratief dictaat. Ook het stille ritme van de films, op het kruispunt tussen bewegend beeld en fotografie, lokt een vorm van pensivité uit (Roland Barthes). De kijker wordt niet langer geconsumeerd. Het staat hem vrij de ogen even te sluiten en in gedachten of herinneringen te verdwalen.

Het werk van Bouillon is een persoonlijke zoektocht naar de functie van herinneringen. Ze vertrekt van die diepmenselijke behoefte aan herinneringen als een schild dat de door de tijd opgelegde verliezen op afstand houdt. Jeugdsouvenirs, die ze reconstrueert met medewerking van haar directe familie, vormen het uitgangspunt voor een onderzoek naar hoe het verleden bewaard en herinnerd wordt en hoe tijd zich op een biologisch niveau (in de loop van een mensen- en familieleven) manifesteert.

Het derde werk in de tentoonstelling, ‘Yvonne’ toont een vast filmkader dat het portret van een vrouw omvat. De dame kijkt aanhoudend in de camera. Ze doet denken aan het personage dat ons vanuit de linkerbenedenhoek van Paul Gauguins ‘D’où venons-nous? Que sommes-nous? Où allons-nous?’ aanstaart. Haar blik ontmoet de onze. Heden, verleden en toekomst vloeien samen.

Bouillon brengt in ‘Tussen Zien en Staren’ haar werk samen met dat van Monique De Beun. Na eerdere omzwervingen in theater, poëzie en schilderkunst, concentreert De Beun zich al enkele jaren hoofdzakelijk op kleiner werk op papier. De directe manier van werken, eigen aan de tekenkunst, maakt dit voor haar een geliefkoosd medium.

De Beun maakt voor de tentoonstelling een selectie uit twee reeksen, die voor de gelegenheid worden getoond als ‘lichtbeelden’. De eerste reeks, ‘Tussen Zien en Staren’, waaraan de tentoonstelling haar titel ontleent, is een reeks potloodtekeningen gemaakt op klein formaat, die eenzelfde sensibiliteit voor intermenselijke dynamieken reveleert. De Beun was geruime tijd actief als actrice. Zij begrijpt hoe relaties te vertolken in blikken en gebaren en weet dat perfect te vertalen naar papier.

De tweede reeks, ‘Interieurs’, laat een fragmentatie zien die bij een eerste lezing dromerig vreemd aandoet en haar oorsprong vindt in het procédé van het calqueren. Deze versplinterde werkwijze heeft ook in het geval van De Beun te maken met memoires en herinneringen, thema’s die ook in haar werk voortvloeien uit (latente) autobiografische motieven. Ook hier vindt haar achtergrond als actrice doorwerking in haar aandacht voor decors en kostuums. Uit deze reeks worden 7 werken getoond in de vorm van lichtbakjes.”

Lieze Eneman 2023